Otomatik Dolum ve Torbalama Makineleri

Kullanım alanları

Tartımlı dolum makineleri, ürünün ağırlıkla satıldığı ya da sevk edildiği hemen her üretim ve depolama tesisinde iş görür:

• Tahıl ve bakliyat: buğday, mısır, arpa ve mercimeğin torba ya da big bag ile sevkiyatı
• Un, yem ve gıda: un, kepek ve yemin torbalanması, gıda sıvılarının bidon ve kova dolumu
• Gübre ve tarım girdileri: granül ve polimer gübre
• Kimya ve boya: toz kimyasalların big bag dolumu, boya ve solventli ürünlerin teneke ve varil dolumu
• Maden ve inşaat malzemesi: kum, pomza ve mineral tozları
• Katı yakıtlar: odun peleti, kömür ve biyokütle
• Plastik ve granül hammadde: serbest akan granüllerin torba ve big bag dolumu

Dolum makinesi seçerken nelere bakılır?

Aynı ürün için bile iki farklı tesis, birbirinden çok farklı makinelere ihtiyaç duyabilir. Teklif hazırlarken şu ölçütleri birlikte ele alırız:

1. Ürünün hâli ve akışı. Serbest akan taneli ürün, köprü yapan toz ve sıvı birbirinden tamamen farklı besleme ister. Akışı doğru tarif etmek, doğru makine grubunu seçmenin yarısıdır.

2. Ambalaj tipi ve ağırlığı. 25 kg’lık açık ağızlı torba, 1 tonluk big bag ve bir varil aynı makinede doldurulmaz. Önce ambalajı netleştirmek, makine grubunu kendiliğinden belirler.

3. Günlük tonaj ve gerçek kapasite. Aynı tonaj, ambalaja göre çok farklı bir iş yüküne dönüşür. Günde 40 ton ürün 25 kg’lık torbalarla 1.600 torba, 1000 kg’lık big bag’lerle ise 40 torba eder. Birincisi saatlik torba sayısı yüksek bir hat, ikincisi daha az ama daha ağır dolum yapan bir istasyon ister.

4. Yoğunluk ve hacim. Hafif ürün aynı ağırlık için daha büyük ambalaj ister. Torba ya da kap ölçüsü, dolum ağzı ve hatta tavan yüksekliği bu bilgiye göre planlanır; bu nedenle ürünün yoğunluğunu sorarız.

5. Çalışma ortamı. Toz kaldıran ürünlerde toz emişi ve kapalı dolum, yanıcı buhar çıkaran sıvılarda Ex-proof donanım, nemli ortamda yüzey koruması baştan düşünülmelidir. Sonradan eklenen önlem hem pahalıya gelir hem de hattı aksatır.

6. Dolumdan sonrası. Dolu ambalajın kapatılması, taşınması ve gerekirse ağırlığının kontrol tartısıyla yeniden doğrulanması hattın hızını belirler. Dolum makinesi ne kadar hızlı olursa olsun hat, en yavaş halkası kadar üretir.

Tartımlı dolumda doğruluğu ne belirler?

Bir dolum makinesinin kâğıt üzerindeki hassasiyeti ile sahada elde edilen sonuç arasında fark olabilir. Sonucu belirleyen dört etken vardır. Birincisi tartım sisteminin kendisidir: yük hücreleri ve göstergenin kararlı okuma yapması. İkincisi akışın kesilme anıdır; hedefe ulaşıldığında besleme ne kadar çabuk ve tutarlı kapanırsa, yolda kalan ürün miktarı o kadar az değişir. Üçüncüsü ürünün akışının düzenliliğidir; dalgalı akan bir ürün, kusursuz bir tartım sisteminde bile dağınık sonuç verir; bu yüzden besleme ünitesinin ürünü düzenli bir debiyle getirmesi en az tartım kadar önemlidir. Dördüncüsü ortamdır: zemin titreşimi, rüzgâr ve tartım bölgesine sürtünen bir hortum ya da torba okumayı bozar. Bu nedenle doğruluk, makinenin yanı sıra doğru kurulumun ve düzenli aralıklarla yapılan kalibrasyonun da sonucudur.

Yatırımın geri dönüşü nasıl hesaplanır?

Tartımlı bir dolum makinesinin getirisi çoğunlukla iki kalemden gelir: fazla doldurulan ürünün geri kazanılması ve dolum için harcanan işçiliğin azalması. Kendi rakamlarınızla yapacağınız basit bir hesap, yatırımın mantığını açıkça gösterir.

Fazla dolum. Elle 50 kg torba dolduran bir tesisin, eksik torba çıkmasın diye her torbaya ortalama 300 g fazla koyduğunu varsayalım. Günde 1.000 torbada bu 300 kg, ayda 25 iş gününde 7,5 ton eder. Bu ürün hiçbir faturaya girmeden müşteriye gider. Tartımlı dolumda ortalama, hedefin hemen üstüne çekilebildiği için bu kaybın büyük bölümü geri kazanılır.

İşçilik. Aynı tesiste dolum için vardiyada iki kişi çalışıyor ve makine bu işi bir kişiye indiriyorsa, kazanç bir kişinin yıllık maliyeti kadardır. Bu kişi hattın başka bir noktasında daha verimli bir işe kaydırılabilir.

Hesabı birleştirmek. Ayda geri kazanılan ürün miktarını ürününüzün kilogram değeriyle çarpın ve aylık işçilik kazancını ekleyin. Makine ve kurulum bedelini bu aylık toplama böldüğünüzde, yatırımın kaç ayda karşılandığını kabaca görürsünüz. Hesaba girmeyen ama gerçek olan kalemler de vardır: eksik ambalaj kaynaklı şikâyet ve iadelerin azalması, sevkiyat planının öngörülebilir hâle gelmesi.

Projelendirmede sık yapılan hatalar

• Kapasiteyi ortalamaya göre seçmek: hasat ya da sezon dönemindeki tepe ihtiyaç hesaba katılmaz
• Yüksekliği unutmak: mevcut silonun altında makineye ve dolu ambalaja yeterli yer kalmaz
• Ürünü tek kelimeyle tarif etmek: “un” ya da “boya” denir; akış, nem, yoğunluk ve sıcaklık bilgisi verilmez
• Hattın geri kalanını sonraya bırakmak: kapatma ve taşıma sonradan eklenince tempolar uyuşmaz
• Ortam koşullarını hafife almak: toz ve yanıcı buhar önlemleri kurulumdan sonra eklenmeye çalışılır

Bu hataların ortak noktası, bilginin teklif aşamasında eksik kalmasıdır. Ürünün ve tesisin gerçek koşulları baştan paylaşıldığında, makine seçimi de kurulum da çok daha az sürprizle ilerler.

Teklif için hangi bilgiler gerekir?

Birkaç bilgi yeterli; hangi grubun ve modelin size uyduğunu bunlardan çıkarırız:

• Doldurulacak ürün, fiziksel hâli (toz, granül, iri tane, sıvı) ve mümkünse yoğunluğu
• Ambalaj tipi ve dolum ağırlığı: torba, big bag, teneke, bidon ya da varil
• Günlük ya da saatlik hedef ambalaj sayısı
• Ürünün makineye nereden geleceği ve kurulum alanının yaklaşık ölçüleri
• Ortamla ilgili özel durumlar: yoğun toz, yanıcı buhar, hijyen beklentisi

Teklif taleplerine 3–4 saat içinde dönüş yapıyoruz.