Demirci Kantarı

Demir ve sac tartımı neden ayrı bir kantar ister?

Demir-çelik ticaretinde tartılan yük, bir depo paletinden üç açıdan farklıdır. Birincisi boyudur: inşaat demiri ve profiller çoğunlukla platformdan uzun gelir. İkincisi yoğunluğudur: çelik çok küçük bir hacimde çok büyük bir ağırlık taşır ve bu ağırlığı platformun dar bir şeridine verir. Üçüncüsü yükleme biçimidir: demetler genellikle vinçle, kancayla ya da forkliftle bırakılır ve indirme anı darbelidir.

Demirci kantarı bu üç koşul için çift şaseli bir platformla kurulur. Platformda kullanılan malzemeler, kantarın kapasitesinin en az %200 üzerindeki bir yüke dayanacak şekilde boyutlandırılır. Bu pay, tartılan ağırlığın değil, demetin platforma indiği andaki darbenin ve yükün tek bir noktada toplanmasının karşılığıdır. Yüzey elektrostatik fırın boyayla korunur; haddehane ortamındaki tufal ve tozun aşındırıcı etkisine karşı boya hasarlarının zamanında onarılması önerilir.

Kapasite ve platform boyunu birlikte seçmek

Demirci kantarında kapasite ve platform boyu birbirinden bağımsız seçilmez; teknik tablo her kapasiteye uygun ölçüleri birlikte verir. Tabloyu şöyle okumak pratik olur:

• 1.500 kg: 120 × 120 ve 120 × 150 cm. Perakende satışta parça demir, kesilmiş sac ve küçük profil tartımı için.
• 3.000 kg: 120 × 150 cm’den 120 × 240 cm’e. Hırdavat ve küçük ölçekli demir satıcılarında demet tartımı için.
• 6.000 kg: 120 × 180 cm’den 150 × 300 cm’e. Toptan satışta ve atölye girişinde orta büyüklükte demetler için.
• 10.000 ve 15.000 kg: 120 × 240 cm’den 150 × 600 cm’e. Haddehane çıkışında, büyük stok sahalarında ve sac paketlerinde.

Platform uzadıkça yük hücresi sayısı da artar. Kısa platformlarda dört köşedeki dört hücre yükü dengeli taşır; 4 ya da 6 metreye uzanan bir platformda ise ara noktalara eklenen hücreler, ortaya bırakılan bir demetin platformu eğmeden taşınmasını sağlar. Kantarlarda yerli üretim OIML R60 yük hücreleri kullanılır. Tablodaki seçenekler yetmediğinde kantar, istenen ölçü ve kapasitede de üretilebilir.

Uzun demir, sarkan sac: platform boyu nasıl belirlenir?

Platformdan uzun bir yük her zaman hatalı tartım demek değildir. Sıkı bağlanmış, eğilmeyen bir demir demetinin iki ucu platformdan dışarı çıkabilir; uçlar havada duruyor ve demetin denge noktası platformun içinde bulunuyorsa kantar yine tüm ağırlığı görür. Sorun, yükün kendi ağırlığıyla esneyip zemine ya da yanındaki sehpaya yaslanmasıyla başlar; o anda ağırlığın bir kısmı kantarın dışına akar.

Bu nedenle platform boyu, en çok satılan ürüne göre değil, en kolay sarkan ürüne göre belirlenir. İnce çaplı inşaat demiri, ince sac paketleri ve uzun ince profiller bu açıdan en kritik yüklerdir. Bir işletme hem kısa kesilmiş parçalar hem de tam boy demetler satıyorsa, 150 × 400 cm ya da 150 × 600 cm gibi uzun bir platform iki ihtiyacı birden karşılar. Yükün platforma her seferinde ortalanması ve uçlarının boşta kaldığının gözle kontrol edilmesi, operatöre öğretilecek en önemli alışkanlıktır.

Satışta kullanım: parça sayma, toplama ve fiş

Demir ve sac satışında tartım sonucu doğrudan faturaya girer. Göstergenin RS 232 çıkışı, her tartımı fiş ya da etiket olarak yazdırmaya ve kaydı bilgisayara aktarmaya imkân verir; böylece kantar fişi ile irsaliye arasında elle yazma hatası oluşmaz. Ağırlık üzerinden fiyatlanan her satış ölçü ve ayar mevzuatına tabi olduğundan kantarın periyodik muayenesi de baştan planlanmalıdır.

Göstergenin parça sayma işlevi, aynı çap ve boydaki çubuklarda adet kontrolü için kullanılabilir. Önce belirli sayıda çubuk tartılarak birim ağırlık göstergeye tanıtılır, ardından demetin tamamı tartılır ve gösterge adedi hesaplar. Örneğin tek çubuğu yaklaşık 19 kg gelen bir demet 1.140 kg okuyorsa demette yaklaşık 60 çubuk vardır. Haddeleme toleransı nedeniyle çubuk ağırlıkları birbirinden biraz farklı olduğu için bu sonuç kesin sayım değil, hızlı bir kontrol olarak değerlendirilmelidir.