WB-X400P Çelik Donatılı Çukurlu Tip Tır Kantarı

Kod ve konum: P harfi neyi anlatır?

Model adındaki P, çukurlu kurulumu ifade eder. X400 ise platformun betonarme olduğunu ve kantarın serinin standart segmentine ait olduğunu gösterir. Aynı tabla, zemin üstüne konan WB-X400F’te de kullanılır; iki model arasındaki tek temel fark, kantarın zemine göre nerede durduğudur. Bu nedenle WB-X400P’yi düşünen bir işletmenin asıl sorusu, “betonarme mi çelik mi” sorusundan önce “rampa mı çukur mu” sorusudur.

Çukurlu kurulumda platform yüzeyi çevredeki yol kaplamasıyla aynı kotta biter. Araç ne yokuş çıkar ne iner; sürücü kantara sıradan bir yol kesitine girer gibi yaklaşır. Bunun sonucu olarak araç platform üzerinde gereksiz fren yapmaz, tartım sırasında yatay kuvvet azalır ve gösterge kararlı değere daha kolay ulaşır.

WB-X400P’yi en çok, kantarın tesisin ana giriş yolu üzerinde duracağı işletmeler tercih eder. Hammadde kabulü yapan bir fabrikanın kapısı genellikle şehir yoluna açılır ve kapı ile bina arasında rampa uzunluğu kadar ek mesafe bulunmaz. Nakliye ve kargo sahalarında ise araçların hem kantara hem de yükleme rampalarına yanaşması gerekir; kantarın yol kotunda olması bu manevrayı sadeleştirir. Kamyonların dışında forkliftin, yükleyicinin ya da yaya trafiğinin de aynı noktadan geçtiği tesislerde, düz bir geçiş yüzeyi hem güvenliği hem akışı iyileştirir.

Betonarme tablanın çukurdaki avantajı

Platform, karayolu köprülerinde kullanılan öngermeli yapı fikrinden türetilmiştir. Çelik şasinin oluşturduğu kasaya gerilmiş donatı yerleştirilir, boşluk yüksek dayanımlı C50 betonla doldurulur. Çelik çerçeve kenarları korur ve tablaya şekil verir; beton kütle ve basınç dayanımı kazandırır.

Bu yapı çukurlu kurulumda iki ayrı fayda sağlar. Birincisi, ağır tabla çukur içinde sallanmadan durur; kantar üzerinden geçen kamyonun oluşturduğu salınım çabuk söner. İkincisi, beton yüzey yağmur suyu, çamur ve tuzla temas ettiğinde çıplak çelik sac kadar hızlı aşınmaz; yalnızca şasi kenarları ve bağlantı noktaları korozyona karşı izlenir. Kantarın bir tesis içi ana yolun üzerinde durduğu, forkliftlerin ve yükleyicilerin de geçtiği yerlerde bu dayanım ayrıca önem kazanır.

Taşıyıcı tabla, her biri 30 tonluk baskı tipi yük hücreleri üzerinde durur. Hücreler paslanmaz çelikten yapılmıştır, IP68 sınıfında su ve toza karşı korunmuştur ve OIML R60 C4 doğruluk sınıfındadır. Çukur, nemin en çok hissedildiği kurulum tipi olduğundan bu koruma burada özellikle değerlidir. Standart montaj aparatları platformun yanlara doğru kaymasını sınırlayarak araç girişindeki itme kuvvetinin okumayı bozmasını engeller.

Çukurun projelendirilmesi

Çukurlu bir kantarın başarısı, büyük ölçüde çukurun doğru tasarlanmasına bağlıdır. WB-X400P için çukur ölçüleri seçilen platform uzunluğuna, kapasiteye ve zemin etüdüne göre çıkarılır. Projede baştan çözülmesi gereken başlıca konular şunlardır:

• Drenaj: çukur tabanı bir toplama noktasına eğimli yapılır; su oradan cazibeyle ya da pompayla uzaklaştırılır
• Kenar koruması: çukur ağzı, tekerleğin beton kenarı kırmasını önleyecek çelik profillerle çevrilir
• Hareket boşluğu: tabla ile çukur duvarı arasında bırakılan aralık temizlenebilir olmalı; içine taş ya da buz sıkışırsa kantar eksik okur
• Bakım erişimi: yük hücrelerine ve toplama kutusuna ulaşma yolu kurulumdan önce planlanır
• Kablo güzergâhı: kablolar çukurdan kantar odasına su almayan, korumalı bir kanalla taşınır

Rampa inşaatının ortadan kalkması toplam saha ihtiyacını küçültür, ancak inşaat kalemini yok etmez; kazı, çukur betonu ve drenaj hattı zemin üstü kuruluma göre daha fazla iş demektir. Bu fark, kazandırılan alan ve trafik akışıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Ölçüler ve yük hücresi düzeni

WB-X400P’nin genişliği 3 m’dir; uzunluk 8, 12, 14, 16 ve 20 m seçeneklerinden belirlenir. Platformu taşıyan hücre sayısı uzunlukla birlikte artar: 8 m’de 6, 12 m’de 8, 14 ve 16 m’de 10, 20 m’de 12 hücre kullanılır. Tüm ölçülerde kapasite 60–80 ton aralığındadır, bölüntü ise 20/50 kg olarak iki kademede çalışır.

İki kademeli bölüntünün pratik anlamı şudur: yük alt aralıktayken gösterge 20 kg’lık, üst aralığa geçildiğinde 50 kg’lık adımlarla okur. Örneğin boş bir çekicinin dara tartımı ince adımla, dolu bir tır ise daha kaba ama kapasiteye uygun adımla tartılır. Böylece tek kantar hem boş dönüşlerde hem dolu girişlerde anlamlı bir sonuç üretir.

Uzunluk seçiminde, çukurlu kurulumun sonradan uzatılmasının pratikte yeni bir çukur yapmak anlamına geldiği unutulmamalıdır. Bugün tek gövdeli kamyonlarla çalışan bir tesis, birkaç yıl içinde çekici-dorse kabul etmeyi planlıyorsa 16 m ya da üzerini baştan seçmek daha ekonomiktir.

Ölçüm, kayıt ve otomasyon

Tartım göstergesi 24 bit sigma-delta çeviriciyle çalışır ve 1/30000 iç çözünürlüğe sahiptir. Titreşim süzgeci, motoru çalışır hâlde bekleyen kamyonun yarattığı dalgalanmayı bastırır. Arka ışıklı LCD ekranın 26 mm yüksekliğindeki rakamları kantar odasından rahatça okunur; iki kademeli tartım özelliği de yasal tartımda alt aralıkta daha ince sonuç almayı sağlar.

Kantar programı tartımları veritabanında tutar ve XML, PDF, HTML, TXT ile elektronik tablo dosyalarına aktarabilir. Programa trafik ışıkları ve plaka okuma kamerası bağlanabilir; isteğe bağlı web veritabanı ise kayıtlara tesis dışından erişim sağlar. Çukurlu kantarın genellikle tesis girişinde ve yoğun trafiğin ortasında durduğu düşünülürse, ışıkla yönetilen ve plakayı kendisi tanıyan bir akış kuyrukları belirgin biçimde kısaltır.