Tek Yük Hücreli Basküller

Tek hücreli baskül nedir?

Tek hücreli baskül, platformun tamamının ortadaki tek bir yük hücresine bağlandığı kompakt bir platform baskül türüdür. Tek yük hücreli ya da tek noktalı baskül olarak da bilinir. Dört köşeye ayrı hücre yerleştirmek yerine bütün yükü tek bir hücre taşır ve ölçer; bu nedenle yapı sadedir, kurulumu ve kalibrasyonu kolaydır, kablo ve bağlantı noktası sayısı azdır.

Koli, paket, parça ve küçük kasaların tartıldığı masalarda bu sadelik doğrudan iş hızına dönüşür. Baskül masanın üstüne ya da önüne konur, ürün platforma bırakılır ve sonuç göstergede hemen okunur. Elektronik baskül yapısı sayesinde dara alma, parça sayma ve sonucu yazıcıya veya bilgisayara gönderme gibi işler de aynı göstergeden yapılır. Meram BS serisi 30 kg – 1,5 ton aralığındaki kapasitelerde ve çeşitli platform ölçülerinde üretilir.

Tek hücreli baskül hangi işler için uygundur?

Tek yük hücreli yapı, platform küçük ya da orta boyda kaldığı ve yük platformun üzerine elle veya kontrollü biçimde konduğu sürece çok verimlidir. Kısaca:

• Paketleme ve kargo masaları: uygun, platform tezgâh üstüne ya da önüne konur
• Üretim hattı yanında parça ve koli kontrolü: uygun, sık tartıma elverişli
• 150 kg ya da 300 kg civarındaki çuval, bidon ve kasalar: uygun, BS kapasite aralığının içindedir
• Forkliftle bırakılan palet ve çok büyük platform ihtiyacı: uygun değil, dört hücreli ağır tip baskül gerekir
• Platformdan taşan uzun malzeme: uygun değil, uzun platformlu bir baskül seçilmelidir

Tek yük hücresi nasıl çalışır?

Bu tip basküllerde kullanılan yük hücresi, platformun ortasına göre kenarına konan yükte oluşan eğilme etkisini dengeleyecek şekilde tasarlanır. Böylece ürün platformun ortasına da, bir köşesine de konsa aynı sonuç okunur. Kurulumda bu eşitlik köşe ayarıyla kontrol edilir: aynı test ağırlığı sırayla dört köşeye konur ve okunan değerler karşılaştırılır.

Köşe hatası nereden gelir?

Platformun ortasına konan yük hücreye düz bir kuvvet olarak iner. Aynı yük bir köşeye kaydırıldığında ise kuvvetin yanında bir de döndürme etkisi, yani moment oluşur. Sıradan bir kiriş bu momenti ağırlık sanar ve sonucu kaydırır. Tek noktalı hücrelerde gövde, çift eğilmeli ya da paralelkenar biçimli bir geometriyle işlenir; momentin hücrenin bir bölümünde oluşturduğu etki diğer bölümünde ters yönde oluşur ve ikisi birbirini büyük ölçüde götürür. Geriye kalan küçük fark ise üretimde ya da kurulumda hücre üzerinde yapılan ince ayarla giderilir. Köşe hatası, bu dengenin bozulduğu durumda okunan değerler arasındaki farktır.

Sınırları: platform ölçüsü ve merkez dışı yük

Her tek noktalı yük hücresinin, üzerine bağlanabilecek en büyük platform ölçüsü üretici tarafından belirlenir. Platform bu sınırı aştığında ya da yük kenardan taşacak şekilde konduğunda merkez dışı yükün etkisi artık tam dengelenemez ve köşelerde okunan değerler birbirinden uzaklaşır. Yükün platforma yandan çarparak gelmesi ya da yüksekten bırakılması da tek hücreyi dört hücreli bir yapıdan daha çok zorlar. Bu yüzden platform büyüdükçe, yük ağırlaştıkça ve yükleme forklifte geçtikçe doğru seçim dört hücreli Ağır Tip Basküller grubudur.

Platform ölçüsünü seçmek: bir örnek

Bir kargo masasında en büyük koli 600 × 400 mm ise platformun bu koliyi her iki yönde taşırmadan alması gerekir. Operatör koliyi her seferinde tam ortaya koymayacağı için kenarlarda birkaç santimetrelik pay bırakmak işi kolaylaştırır. Ancak aynı masada zaman zaman 1.000 mm uzunluğunda paketler de tartılacaksa iki seçenek vardır: platformu büyütmek ya da uzun paketleri ayrı bir baskülde tartmak. Platformu büyütmek, seçilen tek noktalı hücrenin izin verdiği ölçü içinde kalındığı sürece doğru çözümdür; bu sınır aşılıyorsa uzun paketler için dört hücreli bir platform düşünülür. Kısacası platform ölçüsü, en sık tartılan ürüne göre değil, tartılacak en büyük ürüne göre belirlenir; ama bu ölçü hücrenin sınırını zorluyorsa seçim yeniden değerlendirilir.

BS tek hücreli platform baskülü

BS, çift şaseli gövdesi ve elektrostatik toz boyalı yüzeyiyle tamamen elektronik bir platform baskülüdür. Yük hücresi aşırı yüke karşı korunur; bu, platforma kapasitenin üzerinde bir yük geldiğinde hücrenin kalıcı hasar görmesini önlemeye yöneliktir. İki kademeli tartım özelliği, kapasite aralığının alt bölümünde daha ince taksimatla okuma yapılmasına olanak tanır; hafif ürünler daha hassas, ağır ürünler ise tam kapasiteyle tartılır.

Aşırı yük ve darbe: tek hücreyi ne korur?

Dört hücreli bir platformda kötü bir darbe dört noktaya paylaşılır; tek hücreli baskülde ise bütün kuvvet aynı hücreye gider. Bu yüzden tek hücreli baskülde koruma, tasarımın ayrılmaz parçasıdır. Platformun altında, hücrenin belirli bir esnemeden sonra daha fazla eğilmesine izin vermeyen mekanik dayanaklar bulunur. Yük kapasiteyi aştığında platform bu dayanaklara oturur ve fazlası gövdeye aktarılır; böylece hücre kalıcı biçimde şekil değiştirmez.

Dayanakların göremediği tehlike ani darbedir. Platforma birkaç santimetre yukarıdan bırakılan bir koli, çok kısa bir süre için hücreye kendi ağırlığının birkaç katı kuvvet bindirebilir. Yandan sürülerek ya da itilerek gelen yük ise hücreye tasarlanmadığı yönde bir kuvvet uygular. Bu iki alışkanlık, tek hücreli basküllerde arızaların en sık nedenidir. Ürünü platforma koymak, atmamak ve yandan sürtmemek hücrenin ömrünü uzatmanın en ucuz yoludur.

Tezgâh üstü mü, zemin üstü mü?

Tek hücreli baskül hem masa üstünde hem de zeminde çalışabilir; seçim, ürünün ağırlığına ve operatörün hareketine göre yapılır.

• Tezgâh üstü: koli, paket ve parça gibi elle kaldırılabilen ürünlerde operatör eğilmeden çalışır; platform masa yüksekliğinde olduğu için tartım ile paketleme aynı noktada yapılır
• Tezgâh önü ya da zemin üstü: çuval, bidon ve ağır kasalarda ürünü masaya kaldırmak yerine zemindeki platforma koymak daha güvenlidir
• Gösterge konumu: zemin uygulamalarında gösterge bir kolon üzerinde göz hizasına, tezgâh uygulamalarında ise platformun önüne ya da yanına yerleştirilir
• Taşıma: sık yer değiştiren basküllerde akülü gösterge, kablo ve priz derdini ortadan kaldırır

Hangi yerleşim seçilirse seçilsin, platformun dört ayağı da yere tam basmalı ve kenarları çevredeki hiçbir yüzeye değmemelidir.